Đánh giá chỉ số SCORE trong sàng lọc nguy cơ loãng xương ở phụ nữ mãn kinh

Chuyên ngành: Nội Xương khớp

Tên hướng dẫn: PGS.TS. NGUYỄN THỊ NGỌC LAN

Tên tác giả: ĐẬU THẾ HIỆP §

Loãng xương là hệ quả của sự rối loạn quá trình chuyển hóa xương dẫn đến mất chất khoáng trong xương, cấu trúc xương bị suy thoái, và gia tăng nguy cơ gãy xương [1]. Loãng xương còn được xem là một căn bệnh âm thầm, không gây triệu chứng đặc hiệu cho đến khi xương bị gãy. Do đó, cần phải phát hiện bệnh kịp thời đề điều trị nhằm giảm nguy cơ gãy xương.
Hiện nay, loãng xương ước tính ảnh hưởng đến 200 triệu người trên toàn thế giới, hơn 75 triệu người ở Châu Âu, Mỹ và Nhật Bản và ngày càng gia tăng với tuổi thọ cao[2],[3]. Biến chứng của loãng xương gây giảm chất lượng cuộc sống, gia tăng tỷ lệ tử vong và chi phí điều trị tốn kém: Châu Âu 30,7 tỷ EUD [3], ở Mỹ là 13,7 đến 20,3 tỷ USD, ở Anh 1,8 tỷ pounds [4].
Ở Việt Nam, ước tính mỗi năm có khoảng 102.000 nữ và 67.000 nam gãy xương, trong đó, số ca gãy cổ xương đùi là 19.000 nữ và 7.000 nam [5].
Phụ nữ sau mãn kinh, buồng trứng giảm sản xuất estrogen. Estrogen tác động đến các tế bào tạo xương và tế bào hủy xương để ức chế sự phân hủy xương trong mọi giai đoạn trong quá trình tái mô hình xương [6]. Vì vậy, giảm MĐX hoặc loãng xương là một biến chứng thường gặp ở phụ nữ sau mãn kinh.
Đo mật độ xương sử dụng tia X hấp thu năng lượng kép (DEXA) là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán loãng xương, và nó là một yếu tố dự báo chính nguy cơ gãy xương. Tuy nhiên, khó có thể thực hiện đo mật độ xương trên mọi bệnh nhân nữ sau mãn kinh đặc biệt các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam vì chi phí cao và còn thiếu trang thiết bị DEXA. Vì vậy, cần phải có phương pháp sàng lọc những bệnh nhân có nguy cơ cao bị giảm MĐX hoặc loãng xương để được chỉ định đo mật độ xương hoặc điều trị ngay nếu chưa có điều kiện đo mật độ xương.
2
Năm 1998 Eva Lydick và cộng sự nghiên cứu và xác lập ra một công cụ sàng lọc nhằm xác định những phụ nữ có khả năng bị giảm MĐX hoặc loãng xương, đó là chỉ số SCORE (Simple Calculated Osteoporosis Risk Estimation: Đánh giá nguy cơ loãng xương bằng tính toán đơn giản). Chỉ số này được tính toán dựa trên 6 yếu tố: chủng tộc, tiền sử viêm khớp dạng thấp, sử dụng Estrogen, tiền sử gãy xương không do chấn thương sau 45 tuổi, tuổi, cân nặng. Ngưỡng cho chỉ số SCORE là 6, cung cấp độ nhạy 91% và độ đặc hiệu 40% để xác định phụ nữ có mật độ xương thấp [7]. Chỉ số đã được nghiên cứu và ứng dụng ở Canada năm 2000 [8], Châu Âu năm 2001 [9], Thổ Nhĩ Kỳ năm 2008 [10], Mexico năm 2012 [11]; đã cho thấy đây là một tiền thử nghiệm lâm sàng đơn giản, tiết kiệm và có tính thực tiễn.
Tại Việt Nam chưa có công trình nào nghiên cứu về chỉ số SCORE. Chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh giá chỉ số SCORE trong sàng lọc nguy cơ loãng xương ở phụ nữ mãn kinh” nhằm 2 mục tiêu sau:
1. Khảo sát chỉ số SCORE ở phụ nữ đã mãn kinh từ 45 tuổi trở lên.
2. Đánh giá giá trị dự đoán nguy cơ loãng xương của chỉ số SCORE so với đo mật độ xương bằng phương pháp DEXA.

Xem chi tiết

Giáo trình Bệnh Thấp Khớp – ĐH Y Hà Nội

Chủ biên: GS. TS. Trần Ngọc Ân

Nhà xuất bản: ĐH Y Hà Nội, NXB Y Học

Năm xuất bản: 2002

Ngôn ngữ: Tiếng Việt

Giới thiệu

Bệnh Thấp Khớp được biên soạn bởi Giáo sư, Tiến sĩ Trần Ngọc Ân, Chuyên gia đầu nghành về Khớp học Tại Việt Nam, nguyên chủ nhiệm khoa khớp Trường đại học Y Hà Nội, Trưởng khoa Cơ xương khớp Bệnh viện Bạch Mai .

Sách bao quát các kiến thức về bệnh sinh, chẩn đoán và điều trị các bệnh lý về khớp thường gặp trong thực hành lâm sàng, với văn phong rõ ràng súc tích, trình bày nhất quán, đây là cuốn sách tham khảo hữu ích để chẩn đoán và điều trị các bệnh lý cơ xương khớp cho các bác sĩ lâm sàng.

Xem chi tiết

Đau Thắt Lưng & Thoát Vị Đĩa Đệm

Chủ biên: GS. TS. Hồ Hữu Lương

Nhà xuất bản: NXB Y Học

Giới thiệu

Đau thắt lưng là một hội chứng thường gặp nhiều ở Việt Nam cũng như trên thế giới, chủ yếu xẩy ra ở lứa tuổi 20 đến 50 (vào thời kỳ con người có năng suất lao động, sáng tạo cao nhất) nên đã gây ảnh hưởng lớn đến sức lao động, sản xuất và chiến đấu của quân đội.

Xem chi tiết

Từ Đau Lưng Đến Thấp Khớp (Sách dịch)

Chủ biên: Philippe Stora

Nhà xuất bản: NXB Y Học

Giới thiệu

Cuốn sách Từ Đau Lưng Đến Thấp Khớp do bác sĩ Philippe Stora nhằm nêu ra những nguyên nhân về các triệu chứng thấp khớp và phương pháp điều trị của nhiều loại bệnh. Hiện tượng bệnh đau lưng và thấp khớp rất phổ biến ảnh hưởng nhiều đến mọi người trên thế giới và nhiều hay ít tùy vào mức độ khác nhau. Bệnh thoái khớp theo y học gọi là quá trình lảo hóa là một chứng chủ yếu người già, viêm khớp xảy ra ở tất cả mọi lứa tuổi bao gồm trẻ em, người trưởng thành, phụ nữ…

Xem chi tiết

Chẩn Đoán & Điều Trị Những Bệnh Cơ Xương Khớp Thường Gặp

Chủ biên: PGS. TS. Vũ Thị Thanh Thủy

Nhà xuất bản: BV Bạch Mai, NXB Y Học

Năm xuất bản: 2012

Ngôn ngữ: Tiếng Việt

Giới thiệu

Bệnh lý Cơ Xương Khớp – là một trong những bệnh nội khoa thường gặp trên thế giới cũng như ở Việt Nam, bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, ảnh hưởng rất nhiều đến khả năng lao động, sinh hoạt và chất luợng sống của người bệnh và là một trong những nguyên nhân gây tàn phế, là gánh nặng kinh tế cho gia đình và xã hội. Tuy nhiên, sự hiểu biết về bệnh lý cơ xương khớp, về phương pháp chẩn đoán, điều trị và phòng bệnh tại nhiều cơ sở y tế còn hạn chế đôi khi gây ra tai biến điều trị, để lại hậu quả tàn phế cho người bệnh.

Xem chi tiết